به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، سیدمحمدمهدی سیدی امروز سهشنبه (نهم اردیبهشت) در برنامه میز اقتصاد با موضوع نقش سامانه سپهتن و سیپاد در مدیریت مصرف سوخت با اشاره به اهمیت سامانههای هوشمند نظارتی در بخش حملونقل، گفت: سامانه سپهتن بهعنوان سامانه پایش هوشمند تردد ناوگان، با هدف کنترل عملکرد و نظارت بر تردد ناوگان حملونقل طراحی شده و مطابق با تکالیف قانونی ابلاغشده از سال ۱۳۹۳ در دستور کار نهادهای مسئول قرار گرفته است.
وی افزود: بخش مهمی از این سامانه که وزارت نفت از آن بهرهبرداری میکند، مربوط به دادههای پیمایش ناوگان است که برای تطبیق سهمیه تخصیصی سوخت به ناوگان برونشهری مورد استفاده قرار میگیرد.
مشاور و نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت با اشاره به اهداف اولیه قانونگذار در راهاندازی این طرح اظهار کرد: اصلاح تخصیص سهمیه سوخت بر اساس عملکرد واقعی ناوگان، چه درونشهری و چه برونشهری، از جمله اهداف کلیدی این طرح بوده است. از سوی دیگر، بخشی از نارضایتی مصرفکنندگان بهدلیل عدم تامین بهموقع و کافی سوخت بود که این سامانه میتواند نقش مهمی در روانسازی تامین پایدار سوخت ناوگان حملونقل بار و مسافر ایفا کند.
سیدی ادامه داد: ایمنسازی تردد، جلوگیری از قاچاق سوخت و کاهش آلایندههای زیستمحیطی از دیگر اهداف مهم اجرای این سامانه به شمار میرود. با این حال، علیرغم پیشبینی بهرهبرداری از آن تا نیمه سال ۱۳۹۵ طبق تصویبنامه هیئت وزیران، بهرهبرداری رسمی آن با تاخیر مواجه شد.
وی خاطرنشان کرد: وزارت نفت از مهرماه سال ۱۳۹۴ و در چارچوب بند ۵ همان تصویبنامه، وظیفه خود را در تخصیص سهمیه سوخت بر مبنای اسناد حمل و اطلاعات دریافتی از سامانه انجام داده و این بخش در سرویس بهرهبرداری قرار گرفته است.
مشاور و نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت همچنین درباره سامانه سیپاد گفت: رویکرد مشابهی برای این سامانه نیز وجود دارد، اما با تفاوتهایی در نحوه اجرا، وزارت نفت بهعنوان متولی تولید و توزیع سوخت در کشور، همواره بر تسریع در اجرای این سامانهها تاکید داشته و این موضوع در جلسات مختلف پیگیری شده است.
سیدی گفت: با توجه به اینکه بخش عمدهای از مصرف فرآوردههای نفتی در ناوگان دیزلی حملونقل برونشهری و درونشهری مربوط به نفتگاز است، تکمیل و بهکارگیری کامل سامانههای هوشمند، نقشی تعیینکننده در مدیریت مصرف و مقابله با انحرافات احتمالی دارد.
۵۰ درصد نفتگاز کشور در بخش حملونقل توزیع میشود
نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت گفت: بهطور متوسط در سال گذشته روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر نفتگاز در کشور توزیع شده که ۵۰ درصد آن، یعنی حدود ۶۰ میلیون لیتر، در بخش حملونقل درونشهری و برونشهری مصرف شده است. این حجم از توزیع نشاندهنده اهمیت مدیریت مصرف و نظارت بر تخصیص سوخت در این بخش است.
سیدی افزود: قطعا موضوعی با این اهمیت باید بهطور جدی ازسوی یک نهاد مشخص پیگیری شود. آنچه قانونگذار در برنامه هفتم توسعه تحت عنوان "تشکیل سازمان بهینهسازی و مدیریت انرژی" پیشبینی کرده، میتواند نقش مهمی در همافزایی میان دستگاههای مختلف ایفا کرده و به موفقیت طرحهایی مانند سپهتن و سیپاد که در مدیریت مصرف سوخت موثر هستند، کمک کند.
وی با بیان اینکه اکنون با نیمی از سبد توزیع فرآوردههای نفتی در بخش حملونقل روبرو هستیم، تاکید کرد: تاخیر در اجرای طرحها و نبود احصای دقیق عملکرد ناوگان در سالهای گذشته، منجر به بروز تخلفات و انحرافهایی در حوزه توزیع سوخت و در پی آن، قاچاق شده است؛ موضوعی که بارها در برنامههای مختلف صداوسیما نیز به آن پرداخته شده است.
نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت خاطرنشان کرد: بررسیهای انجامشده در سالهای اخیر و تجربیات حاصل از اجرای اسناد حمل، نشان داده که اتکای صرف به این اسناد در احصای عملکرد ناوگان، اشکالات جدی دارد. فرایند احصای دقیق عملکرد ناوگان تنها زمانی کامل میشود که علاوه بر اسناد حمل، اطلاعات سامانه موقعیتیاب جغرافیایی (جیپیاس) نیز در سامانه جامع پیمایش لحاظ شود.
سیدی گفت: وزارت نفت، از زمان ابلاغ آییننامه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۴، تمام تکالیف خود را به اجرا درآورده و از مهرماه ۱۳۹۵، یعنی هفت ماه پس از ابلاغ، بر اساس اسناد حمل، نسبت به تخصیص سهمیه سوخت ناوگان اقدام کرده است و این روند تا امروز ادامه داشته است.
وی با تاکید بر لزوم تجهیز ناوگان و تکمیل سامانه جامع پیمایش گفت: بخشی از ناوگان با هزینه خود طی این سالها به سامانههای موقعیتیاب مجهز شدهاند. ما از همین تریبون اعلام میکنیم که شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی آمادگی دارد تمام اطلاعات مربوط به این ناوگان را دریافت و سهمیه سوخت را بر اساس دادههای واقعی تخصیص دهد؛ اقدامی که بدون تردید، تاثیر مثبت و قابلتوجهی در مدیریت توزیع سوخت خواهد داشت.
طرح تخصیص سوخت در مسیر تا ابتدای خرداد عملیاتی میشود
مشاور و نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت، با اشاره به اقدامات مستمر وزارت نفت در حوزه کنترل و مدیریت توزیع سوخت اظهار کرد: مقابله با قاچاق سوخت، موضوعی است که طی سالهای اخیر همواره در دستور کار وزارت نفت و بهویژه شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی بوده و برنامههای مختلفی برای آن اجرا شده است.
سیدی با بیان اینکه بخشی از این اقدامات با مشارکت سازمان راهداری و حملونقل جادهای به اجرا درآمده، افزود: از جمله این طرحها میتوان به اجرای "طرح برداشت نفتگاز" و "بلوکبندی ناوگان درونشهری" اشاره کرد. همچنین "طرح تخصیص سوخت در مسیر" که از سال ۱۴۰۱ در دستور کار قرار گرفت، در قانون بودجه ۱۴۰۳ و نیز برنامه هفتم توسعه گنجانده شده و هدف آن، مدیریت هرچه بهتر مصرف سوخت و مقابله با ناترازی انرژی در کشور است.
وی تاکید کرد: هرچند این طرحها تاثیرگذار بودهاند، اما از آنجا که پسینی و پس از تخصیص سهمیه اجرا میشوند، نمیتوانند بهتنهایی ریشه انحراف در شبکه توزیع را از بین ببرند. انحراف اصلی از آنجا ناشی میشود که سهمیههای نادرست، بر اساس اسناد حمل جعلی و اطلاعات غیرواقعی تخصیص مییابد. بنابراین، اجرای همزمان این طرحها با سامانههای هوشمند مانند سپهتن، شرط اثربخشی واقعی در مبارزه با قاچاق است.
مشاور و نماینده ویژه مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در امور پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت با اشاره به الزام ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم توسعه گفت: طبق جزء ۲ بند ۲ این ماده، دستگاههای ذیربط مکلفاند "تخصیص سوخت در مسیر" را برای ناوگان حملونقل اجرایی کنند. در همین راستا، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی زیرساختهای لازم را ایجاد کرده و طی یک سال گذشته این طرح بهصورت آزمایشی با همکاری سازمان راهداری اجرا شده است.
به گفته سیدی، برخی اشکالات فنی مانع از تعمیم سراسری آن شد، اما در جلسه اخیر کارگروه پیشگیری و مقابله با قاچاق فرآوردههای نفتی مقرر شد تا ابتدای خردادماه این طرح عملیاتی شود.
وی با اشاره به تاکید وزیر نفت بر مدیریت مصرف و مقابله با تخلفات گفت: وزارت نفت در انتهای زنجیره توزیع قرار دارد و بهرهبردار اطلاعاتی است که باید از سوی نهادهای متولی تولید و از بستر سامانه جامع پیمایش منتقل شود. زمانی میتوان به صحت عملکرد ناوگان اطمینان یافت که این اطلاعات همزمان از طریق اسناد حمل و سامانه جامع پیمایش بهدست آید. ما آمادگی کامل داریم که تخصیص سهمیه سوخت را برای ناوگان تجهیزشده، بر پایه اطلاعات دریافتی از این سامانه، عملیاتی کنیم.
اجرای سامانههای جدید سوخت نیازمند وفاق ملی و همکاری نهادهای ذیربط است
ابوذر یوسفی، رییس ارتباط با مشتریان سامانه هوشمند سوخت نیز در برنامه میز اقتصاد با اشاره به الزامات قانونی اجرای سامانههای موقعیتیاب و اسناد حمل برای تخصیص سوخت گفت: از سال ۱۳۹۳ مصوبهای وجود دارد که صراحتا بر ضرورت همزمانی احصای عملکرد ناوگان از طریق جیپیاس و اسناد حمل تاکید کرده است. همچنین، مصوبه شورای اقتصاد در سال ۱۳۹۸ نیز بر عملیاتی شدن سامانههای موقعیتیاب تاکید مجدد داشته است.
وی افزود: طی سالهای اخیر جلسات متعددی با محوریت شرکت بهینهسازی مصرف سوخت، سازمان راهداری و دیگر نهادهای مرتبط مانند راهور فراجا، شهرداریها و شرکت ملی پخش برگزار شده، اما اجرای کامل این سامانهها نیازمند وفاق و همافزایی ملی میان همه بازیگران است.
رییس ارتباط با مشتریان سامانه هوشمند سوخت گفت: سامانههایی مانند "سپهتن" برای حوزه برونشهری و "سیپاد" برای درونشهری باید با همکاری همه دستگاهها عملیاتی شوند.
یوسفی با بیان اینکه تخصیص دقیق سوخت باید مبتنی بر رصد همزمان جیپیاس و سند حمل باشد، اظهار کرد: هدف از این طرحها، روانسازی فرآیند توزیع و افزایش شفافیت و سلامت شبکه سوخترسانی کشور است.
وی با اشاره به چالشهای چندبخشی بودن این پروژه تصریح کرد: هر دستگاهی صرفا از زاویه مسئولیت خود به موضوع نگاه میکند، در حالی که نیازمند رویکردی ملی برای تحقق اهداف هستیم.
رییس ارتباط با مشتریان سامانه هوشمند سوخت با اشاره به برنامه توسعه هفتم گفت: این برنامه یک معماری جدید را برای سامانههای حملونقل و تخصیص سوخت تکلیف کرده و نیازمند همکاری نهادهای درونشهری و برونشهری است.
یوسفی افزود: حتی اگر سامانههایی مانند سپهتن و سیپاد بهطور کامل اجرایی نشوند، باید سامانهای جایگزین شود تا تخصیص سوخت بر پایه مسیر حرکت و سند حمل در طول مسیر انجام شود و نارضایتی رانندگان به حداقل برسد.
وی درباره اقدامات شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی نیز گفت: در سالهای گذشته با اجرای طرحهای منطقهای و سیستماتیک، بدون نیاز به تجهیز ناوگان، توانستیم بخشی از چالشها را کنترل کنیم. طرحهایی اجرا شده که برداشت سوخت را منطقیتر کرده و امکان نظارت نرمافزاری را فراهم کرده است.
رییس ارتباط با مشتریان سامانه هوشمند سوخت همچنین به نقش سازمان جدید بهینهسازی مصرف سوخت اشاره کرد و افزود: این سازمان میتواند نقطه همافزایی میان نهادها باشد و تحقق اتصال سامانهها را تسهیل کند.
یوسفی خاطرنشان کرد: تامین مالی این پروژهها باید پس از تجهیز ناوگان و تحقق صرفهجویی واقعی انجام شود، نه در ابتدای کار و همه دستگاههای مسئول باید دادههای معتبر و دقیق را در اختیار سامانه قرار دهند تا تخصیص نهایی به درستی در شرکت ملی پخش انجام شود.