صفحه اصلی > اخبار 
اخبار > صنعت پالایش در مسیر توسعه


  چاپ        ارسال به دوست



صنعت پالایش در مسیر توسعه

 

سال 92 با روی کار آمدن دولت یازدهم خرید روزانه 6 میلیون لیتر ریفرمیت از پتروشیمی ممنوع اعلام شد و دولت با تمامی مشکلات پیش رو و انتقادات موجود، ثابت کرد که حاضر به معامله بر روی سلامتی مردم نیست.

صنعت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در ایران با قدمتی معادل قدمت صنعت نفت، فعالیت خود برای تامین نیازهای کشور به انواع فرآورده‌های نفتی مصرفی در بخش‌های مختلف را طی بیش از یک قرن گذشته در شرایط مختلف اعم از جنگ و تحریم‌های بین‌المللی تداوم داده است.

پاسخگوئی به کلیه نیازهای بازار داخلی به فرآورده‌های نفتی در کشور در شرایطی صورت گرفته است که نرخ رشد مصرف فراورده‌های نفتی در کشور بارها رکوردهای دو رقمی را در دهه‌های اخیر  پشت سر گذاشته است.

با وجود محدودیت‌های منابع مالی و فناوری در دوران وضع تحریم‌های سنگین بین‌المللی، این صنعت پس از آغاز به کار دولت یازدهم، با بازنگری جدی در روند سیاست‌گذاری حاکم و با تخصیص بهینه منابع موجود و اولویت‌بندی راهبردی در تخصیص امکانات، امروز توانسته است دستاوردهای بی‌سابقه‌ای را به ثبت برساند که از آن جمله باید به  بهینه‌سازی ظرفیت‌ها، رفع محدودیت‌های تامین فرآورده‌های نفتی، تامین بازارداخلی و صادرات پایدار فرآورده‌های نفتی (برای نخستین بار طی بیش از یک قرن فعالیت صنعت نفت در ایران) و ارائه فرآورده‌های نفتی با کیفیت روز اروپا برای مصرف در شهرها و روستاهای کشور اشاره کرد.

با این حال ، اعتماد شهروندان ایرانی مهم‌ترین دستاورد این بخش در خدمتی به بلندای بیش از یک قرن محسوب می‌شود. اعتمادی که این شرکت برای استحکام و تقویت آن طی چهار سال فعالیت دولت تدبیر و امید، تلاشی شبانه‌روزی را بکار گرفته است.

اهم دستاوردهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران در طی دوره فعالیت دولت تدبیر و امید در حوزه‌های مختلف فعالیت آن، بشرح ذیل ارائه می‌گردد.

اولویت اساسی: سلامت مردم و جامعه 

 سال 92 با روی کار آمدن دولت یازدهم خرید روزانه 6 میلیون لیتر ریفرمیت از پتروشیمی ممنوع اعلام شد و دولت با تمامی مشکلات پیش رو و انتقادات موجود، ثابت کرد که حاضر به معامله بر روی سلامتی مردم نیست.

این تصمیم واردات بنزین را از 5.3 میلیون لیتر به 12 میلیون لیتر رساند و موجب انتقاداتی مبنی بر  بازگشت به عقب  و دوری از خودکفایی بنزین شد؛ ولی هیچکدام از آنان اعلام نکردند که چرا در این سالها تعداد روزهای هوای پاک فقط به  3 روز در اغلب کلانشهرها  رسیده و موجی از سرطان، بیماریهای تنفسی و صعب العلاج و .... در کلانشهر رقم زده شده بود.

این شرکت همگام با سیاست‌های محیط زیست دولت، اقدام‌های خود در این بخش را در چند جبهه مختلف تعریف و پیگیری کرد. یکی از اولین گام‌ها به این منظور، مصوبه هیئت محترم وزیران در خصوص توزیع بنزین و گازوئیل یورو4 در هشت کلانشهر اصلی کشور بود؛ به گونه‌ای که تا سال ۹۲ با وجود اجرا و بهره‌برداری از طرح ارتقای کیفی محصولات و افزایش ظرفیت پالایشگاه امام‌خمینی (ره) شازند، مدیریت لازم برای تخصیص بنزین یورو4 به شهرهای بزرگ مواجه با بحران آلودگی هوا (به ویژه در فصول سرد سال) انجام نشده بود.

 به این منظور برنامه‌ریزی و اجرای تمهیداتی برای انتقال سوخت استاندارد یورو ۴ به تهران و کلانشهرهای دیگر (به تدریج) از طریق تخصیص مخازن اختصاصی و ایجاد زیرساخت‌های لازم در پالایشگاه‌ها و شهرهای مقصد از اواخر سال ۹۲ صورت گرفت.

 بر اساس تکلیف قانونی مصوب، از دی ماه ۹۲ توزیع بنزین یورو ۴ در سه کلانشهر تهران، اراک و کرج آغاز شد. در اردیبهشت ماه ۹۳ بر اساس تکلیف قانونی ابلاغ شده از سوی دولت، قطع ریفرمیت دریافتی از پتروشیمی (که در آن زمان رقمی معادل ۶ میلیون لیتر در روز بود)، در دستور کار قرار گرفت.

همگام با آن، ارتقای کمی و کیفی محصولات تولیدی در پالایشگاه‌های کشور به عنوان مهم‌ترین ماموریت وزارت نفت بود که با جدیت پیگیری شد. به این ترتیب و با برنامه‌ریزی‌های انجام شده، تولید بنزین یورو۴ کشور در سه پالایشگاه اصفهان، تبریز و آبادان در دولت یازدهم به ترتیب حدود 9 میلیون لیتر، ۸۰۰ هزار لیتر و ۵۰۰ هزار لیتر در روز عملیاتی گردید که با احتساب 16 میلیون لیتر تولید بنزین یورو۴ در پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند، این رقم هم اکنون به حدود 26.3 میلیون لیتر در روز رسیده است.

با افزایش تولید بنزین یورو۴، شهرهای تهران، کرج، اراک، شیراز و اصفهان تحت پوشش کامل بنزین یورو قرار گرفته‌اند.

حدود ۸۰ درصد از مصارف بنزین شهر تبریز از محل بنزین یورو ۴ تامین می‌شود و در ادامه طرح گسترش توزیع بنزین یورو۴، شهرهای اهواز و مشهد نیز برای تامین بخش عمده‌ای از نیازهای بنزین خود از محل بنزین یورو۴  به جمع شهرهای بهره‌مند پیوستند.

در حال حاضر  ۸ کلانشهر اصلی کشور زیر پوشش بنزین با استاندارد یورو۴ قرار دارند. این در شرایطی است که با احتساب مصارف هشت کلانشهر مزبور، در مجموع بیش از ۲6 میلیون لیتر بنزین مصرفی از مجموع متوسط مصرف روزانه ۷۰ میلیون لیتر بنزین کشور در شرایط کنونی دارای کیفیت یورو ۴ است. در فاز دوم این طرح، هفت شهر دیگر در برنامه توزیع بنزین یورو۴ قرار گرفتند.

صادرات ۶۰ میلیون لیتر نفت‌گاز و نفت کوره

برای نخستین بار طی یک قرن فعالیت صنعت نفت در ایران، کشور به یک صادرکننده خالص (پایدار) فرآورده‌های نفتی با رکورد صادرات ۴۰۰ هزار بشکه فرآورده نفتی در روز تبدیل شده است.

وزارت نفت با حضوری پررنگ در بازارهای منطقه‌ای فرآورده‌های نفتی، ضمن صادرات روزانه بیش از ۶۰ میلیون لیتر فرآورده‌های نفت‌گاز و نفت کوره، سهمی معادل ۱۳,۵ درصدی از مجموع صادرات فرآورده در منطقه خاورمیانه (که در سال ۲۰۱۵ به عدد ۲.۹ میلیون بشکه در روز رسیده) را به خود اختصاص داده ، و این رقم بدون احتساب صادرات گازمایع است.

دستیابی به این رکورد عملکردی در شرایطی تحقق یافت که میزان واردات گازوئیل در سال 92 به روزانه 6 میلیون لیتر در روز رسیده بود. اما اکنون صادرات روزانه نفت گاز به 14 میلیون لیتر، نفت کوره به 59 میلیون لیتر و  گاز مایع به 600 تن می‌رسد.

این در حالی است که هم اکنون ظرفیت صادرات روزانه 600 هزار بشکه فرآورده نفتی در کشور وجود دارد.

گذری بر طرح‌های پالایشی

پالایشگاه ستاره خلیج فارس: طرح احداث پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس با هدف تولید بیش از 75 درصد بنزین و گازوئیل از خوراک میعانات گازی که در سال 86 شروع  و مشتمل بر سه فاز پالایش میعانات گازی با ظرفیت هر یک 120 هزار بشکه در روز با واحدهای فرایندی، یوتیلیتی، مخازن و سایر واحدهای جانبی بوده که با تولید 36 میلیون لیتر در روز بنزین یورو 4 و 13.5 میلیون‌لیتر نفت گاز یورو 5  کشور را از واردات بنزین بی نیاز و مازاد محصول تولیدی صادر خواهد شد.

فاز یک این طرح به همراه واحدهای یوتلیتی، مخازن و جانبی 10 اردیبهشت ماه (امسال) با حضور رئیس جمهوری به بهره برداری و تولید مستمر رسیده است.

پالایشگاه آبادان: طرح مجتمع کت‌کراکر شرکت پالایش نفت آبادان با تولید بنزین یورو4 به میزان 3.9 میلیون‌لیتر در روز در سال 92 راه‌اندازی و در سال 94 تکمیل شد. طرح تثبیت ظرفیت این شرکت (فاز 2) در مراحل طراحی تفصیلی بوده و با سرمایه‌گذاری خارجی اجراء خواهد شد. در ادامه فاز 2 و به منظور کاهش تولید نفت کوره و تولید و ارتقای کیفی محصولات با ارزش، طرح توسعه و تثبیت ظرفیت پالایشگاه آبادان با همکاری شرکت چینی  سینوپک (SINOPEC) و با همکاری شرکت طراحی و ساختمان نفت (ODCC) اجرا خواهد شد.

طبق این قرارداد تامین مالی قرارداد EPC از خط اعتباری ایران- چین به صورت ۸۵ درصد سهم فاینانسور چینی و ۱۵ درصد سهم کارفرمای ایرانی (شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران) انجام خواهد شد.

طرح تثبیت ظرفیت و بهبود کیفیت فرآورده‌های پالایشگاه آبادان شامل واحد تقطیر ۲۱۰ هزار بشکه‌ای در روز است که جایگزین واحدهای تقطیر قدیمی خواهد شد و ظرفیت کل پالایش پس از ساخت این واحد به میزان ۳۶۰ هزار بشکه در روز تثبیت خواهد شد.

فرآورده‌های بنزین، گازوئیل و سوخت جت حاصل از پالایش ۳۶۰ هزار بشکه در واحدهای تصفیه هیدروژنی تصفیه می‌شوند و کیفیت محصولات فوق حداقل به استاندارد یورو4 ارتقاء می یابد و نفت کوره تولیدی به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت.

پالایشگاه بندرعباس: طرح افزایش تولید بنزین و تصفیه نفت گاز یورو4 شرکت پالایش نفت بندرعباس مشتمل بر واحدهای تصفیه نفتای سبک و سنگین، تبدیل کاتالیستی، ایزومریزاسیون، تصفیه نفت گاز و واحدهای جانبی بوده که روند مطلوبی را طی و در حال حاضر واحد بنزین سازی در سرویس قرار گرفته و با راه اندازی واحد ایزومریزاسیون و تصفیه هیدروژنی گازوئیل، کل بنزین و نفتگاز تولیدی دارای استاندارد حداقل یورو4 در آینده ی نزدیک خواهد بود.

همچنین، طرح کاهش تولید نفت کوره با استفاده از فناوری جدید و مشارکت شرکتهای خارجی در دست مطالعه، امکان سنجی و تامین منابع مالی است.

پالایشگاه لاوان: با اجرای طرح افزایش ظرفیت و بهینه‌سازی شرکت پالایش نفت لاوان، ظرفیت پالایشی به 50 هزار بشکه در روز افزایش یافته و محصولات تولیدی منطبق بر یورو4 خواهد بود.

واحدهای تقطیر،تصفیه نفتا، تبدیل کاتالیستی و یوتیلیتی تا سال 92 راه‌اندازی شدند و واحدهای گوگردزدائی از نفت گاز و نفت سفید در سال 94 به بهره‌برداری رسید. واحدهای ایزومریزاسیون و بازیافت گوگرد در شرف تکمیل و رفع مشکلات راه‌اندازی هستند. همچنین مقدار 2.9 میلیون لیتر در روز بنزین یورو4 و میزان  2.2 میلیون لیتر در روز نفت‌گاز  یورو4 تولید خواهد شد.

پالایشگاه اصفهان: طرح تولید بنزین یورو4 در سال 92 راه‌اندازی و واحد ایزومریزاسیون با تهیه و شارژ کاتالیست داخلی در سال 94 به بهره‌برداری رسید. میزان تولید بنزین یورو4 به حداقل 8 میلیون لیتر در روز رسیده و این شرکت از واردات بنزین سوپر به عنوان اکتان افزا بی‌نیاز شده است.

  طرح بهبود فرایند و بهینه سازی پالایشگاه اصفهان به منظور کاهش تولید نفت کوره و گوگردزدائی از فراورده‌های تولیدی نیز در دست اجراست.

پالایشگاه سیراف: پروژه پالایشگاه‌های هشتگانه سیراف از سال 94 آغاز شد پروژه پالایشی که با بهره برداری از آن سالانه ۱۹.۶ میلیون تن یعنی 22 درصد به ظرفیت پالایشی و 57 درصد به خوراک پتروشیمی کشور اضافه می‌شود.

قرارداد ساخت این پالایشگاه دومین توافق پالایشی که پس از برجام بین ایران ، کره و ژاپن به امضا رسید و مقرر شد 2 میلیارد از این حجم سرمایه گذاری از سوی موسسات مالی و اعتباری کره ای  و میزان یک میلیارد آن از سوی 2 شرکت مالی و اعتباری ژاپن تامین شود.

پالایشگاه تبریز: پروژه بهینه‌سازی پالایشگاه تبریز در دولت یازدهم سومین سرمایه گذاری خارجی در دوران پسابرجام بود که با امضای توافق نامه‌ای ۱.۶ میلیارد یورویی با یک شرکت کره‌ای و یک شرکت ایرانی اجرایی شد.

تأمین فاینانس و اجرای پروژه ارتقای تکنولوژی و کیفیت فرآورده های پالایشگاه تبریز (که با امضای آن میزان تولید نفت کوره از 20 درصد ظرفیت فعلی پالایشگاه به کمتر از 2 درصد کاهش خواهد یافت) و ارتقای کیفی فرآورده های پالایشگاه تبریز از جمله بنزین، گازوئیل، تاسیسات گوگردزدایی و دیگر تاسیسات این پالایشگاه وارد فاز اجرایی و عملیاتی می‌شود.

پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند اراک: با آغاز به کار دولت یازدهم و اعمال تغییرات مدیریتی در سطوح پایین‌دستی، میزان تولید بنزین یورو4 در این پالایشگاه به روزانه ۱۶ میلیون لیتر رسید و مقرر شد این میزان بنزین تولیدی که دارای استاندارد یورو۴ است تفکیک و به منظور جلوگیری از اختلاط با بنزین های متعارف از طریق خطوط لوله در مخازن جداگانه در مبدا و مقصد ارسال و نگهداری شود.

نتیجه: همگامی تدبیر و توسعه در صنعت پالایش  

قطعاً مهم ترین نقاط عطف توسعه صنعت پالایش در دولت یازدهم ، همانا ادامه این سیاستها در دولت دوازدهم، بهره برداری از پالایشگاه ستاره خلیج فارس، سیراف، آناهیتا و پارس و در کنار آن اجرای کامل طرح های بهینه سازی و ارتقای کیفیت (محصولات) پالایشگاه ها، حمایت و ایجاد شرایط استفاده از ظرفیت 40 میلیون مترمکعب سی ان جی، اجرای طرح کهاب، کاهش حمل و نقل جاده ای با معکوس کردن خطوط، اجرای طرح برندسازی، اصلاح قیمت فرآورده های بنزین، نفت گاز و سی ان جی و افزایش صادرات فرآورده های نفتی خواهد بود.

 منبع: ایلنا


١١:٤٥ - چهارشنبه ٨ شهريور ١٣٩٦    /    شماره : ١٠٨٠٨    /    تعداد نمایش : ٢٤٧



خروج




دسترسی سریع
تابلو اعلانات
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 9801609
 بازدید امروز : 3708
 کل بازدید : 28932243
 بازدیدکنندگان آنلاين : 14
 زمان بازدید : 0.4688